Skip to content
Narrow screen resolution Wide screen resolution Auto adjust screen size Increase font size Decrease font size Default font size blue color orange color green color

Tarih
1965 Van'a göç fotoğrafı Yazdır E-posta
Yazar Abdullah Düzgün   

uzungol_goc_small.jpg1965 tarihli Uzungöl fotoğrafı o tarihte Van'a yapılan göçlerin belgesidir. Bilindiği gibi o tarihte çok sayıda Uzungöllü Van'ın Özalp ilçesine bağlı Emek ve Dönerdere köylerinde iskan ettirilmiş, Uzungöl'den ayrılışları devlet töreni ile olmuştu. O tarihte Uzungöl'de turizmin henüz adı okunmuyor.

 

Bu yazıya ilk yorumu yazın | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 8508

Devamını oku...
 
Hacı Şakir Yazıcı (Söyleşi) - Uzungöl Tarihi hakkında Yazdır E-posta
Yazar Hilmi KANIK   

Röportaj: Hacı Şakir YAZICI

Bu röportajımızda tarihimizi ve geçmişteki yaşantımızı çok iyi bilen büyüklerimizin bilgilerini sizlerle paylaşmaya çalışacağız. Köseli Köyünden Hacı Şakir YAZICI ile yaptığımız röpörtaj çalışmasını yayınlıyoruz. Bu vesile ile Şakir Amca’ya bizlere ayırdığı zaman için de teşekkür ediyoruz.

UZUNGÖL: Uzungöl’ün en eski sınırları hakkında neler biliyorsunuz?

H.Şakir YAZICI: Sıra ile başlayalım.

-Gelinciktaş(Noğamindo Sırtı). Orada üç hudut bulunmaktadır. Bunlardan ikisini biliyorum.

  • Kıllı Topuz
  • Sahat Sırtı

-Cebeli Muntıha(Dağ Zirvesi-Sarıkaya Yaylası altı)
-Bladi Irmağı
-Nehr-i Kebir(Haldızen Deresi)
-Lustra Sırtı
-Sabık Obalar(Balestal)
-Durnalı Başında Çifte Çeşmeler
-Gomarorim
-Staronar dibi
-İsbendam
-Harmancık(Kotli Mezrası Düzlüğü)
-Gomaroriso
-Kastanoz başında çifte çeşmeler
-Şerah Hududu MUNTİHA demekle oluşmakta idi

Bu konu ile ilgili bilgilere 1208 tarihli olan en eski Osmanlı Bakanlık Arşivi  Fermanlarından ulaşılabilir.

UZUNGÖL: Beldemizin Tarihçesi hakkında neler biliyorsunuz?

H.Şakir YAZICI: Çaykara Tarihi ile ilgili en sağlıklı bilgiler Of’un Üçüncü ve son tarihinde yer almaktadır.

Bildiğim kadarı ile Uzungöl’ün tamamı Orman idi.Şerah bu boğazda en son yerleşim olan yerlerden biridir.Eskiden Uzungöl’ün bulunduğu yerin sık ormanlık olduğunu bilmekteyim.

Çaykara Boğazına yerleşme Türki  Devletlerden gelerek olmuştur.Fatih’in İstanbul’u fethinden biraz sonraya rastlar.Batum’dan ya da Çarlık Rusyasının baskısından kaçanlar buralara yerleşmiştir.

Daha sonra Devlet Tarafından Rumların bulunduğu köylere Türkler yerleştiriliyor.Buhara,Türkmenistan,Batum gibi Bölgelerden getirilen Türkler her köye dağıtılıyor.Böylece 50 hanelik Rumların yaşadığı bir köyde ortalama 2-3 hane de Türk yerleşmiştir.Bu esnada Türk Ve Rum çocuklar birbirleri ile oynarken Türk Çocukları Rumcayı öğrenmiş oluyorlar.1890 yılından sonra Türkler çoğalmış buna karşılık olarak ise Rumlar azalmıştır.

Hicri 960 yılında Maraşlılar Bu Bölgeye Devlet tarafından getirilmiş ve yerleştirilmiştir.Köseli Köyü Şerah’a bağlı bir köy idi.Uzungöl’ün 1 numarasının Köseli Köyünden başladığı herkes tarafından bilinmektedir.Köseli Mahallesi Halkı 1271 yılında Trabzon Şer-iye Mahkemesine bir dilekçe veriyorlar.Bu dilekçede Cuma Namazları için Şerah’a gidip gelmelerinin zor olduğu belirtiliyor ve Cuma Namazı kılabilmek için berat istiyorlar.(Bir yerleşim biriminde Cuma Namazı kılabilmek için berat verilmesi oranın bağımsız köy haline gelmesi anlamını taşımakta idi) 1271 yılında berat Köseli Köyüne verilmiş Bu şekilde Köseli Köyü Uzungöl’den ayrılmıştır.

Yorumlar (1) | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 5684

 
Tarih ve Uzungöl Yazdır E-posta
Yazar Hilmi KANIK   

UZUNGÖL’ÜN TARİHÇESİ Uzungöl’ün tarihi geçmişine baktığımız zaman Resmi belgeler bizleri 1683 yılına getiriyor Osmanlı İmparatorluğu arşivini incelediğimizde 1643 yılında Şerah’tan vergi alındığı ancak bu tarihte Şerah’ta yerleşim olmadığını görmekteyiz.

Köylerin AdlarıHaneRub.(Vergİ
Zeno1-
Holayısa42
Kadohor13
Gorgoras-3.5
Paçan33
Şur41
İpsil-Haldızen-3.5
Şerah-2
Ogene32
Aso11
Yente4-
TOPLAM26 Hane

 

 

       

 

 

 

 

 

 

 

Yukarıda ki tablodan da anlaşılacağı gibi 1643 yılında Çaykara İlçemizde toplam olarak 26 Hane yerleşik nüfustan Avarız Vergisi alınmaktadır.Şerah’ta ise yerleşik Nüfus bulunmamakta ancak buradan 2 Rub.Avarız  Vergisi  alındığı anlaşılmaktadır.   

Osmanlı Devletine ait 1681 tarihli Cizye-i Gebran Defteri incelendiğinde ise kaşımıza şöyle bir tablo çıkıyor.

 

Köylerin AdıAvarızhaneDerbentçiTahmini nüfusYüzde(%)
Kadohor24-120%5.71
Hopşera-40200%9.52
Yente20-100%4.76
Ogene28-140%6.66
Şerah12-60%2.85
İbsil me-a Haldızen12-60%2.85
Zino(Zeno)34-170%8.09
Fotinos36-180%8.57
Holayısa38-190%9.04
Gorgoras22-110%5.23
Zeleka10-50%2.38
Paçan84-420%20.0
Şur60-300%14.28
TOPLAM380402100%100

 

Avarızhane Vergi alınan Hane anlamına gelmektedir.     1643 senesinde Şerah’ta nüfus görülmezken 1681 senesinde 12 hane yerleşik nüfusun yaşadığı görülmektedir.Bu nüfus Köseli,Şerah ve Şekersu’da yaşamaktadır.1681 senesi kayıtlarına göre Şerah’tan 2.5 Rub. Avarız Vergisi alınmaktadır.   Burada önemli bir noktaya değinmek isteriz.1681 senesi itibarı ile Şerah Nüfusunun Çaykara’daki nüfusun % 2.85’ini oluşturduğu gözlemlenmektedir.   Şimdi ise bu tarihin 200 yıl sonrasına bakalım.1876 tarihli Osmanlı Salnamesine göre Çaykara’da genel durum şu şekildedir. 

 

Köylerin AdıHane NüfusYüzde
Uzungöl(Şerah)229710%8.76
Çambaşı(Anoso)37177%2.18
Arpaözü(İpsil)27138%1.70
Derindere(Asofoliza)3095%1.17
Taşkıran(Çoroş)37177%2.18
Uzuntarla(Alisinos)37177%2.18
Köknar(Aşağı Ogene)85305%3.76
Karaçam(Yukarı Ogene)77310%3.83
Yeşilalan(Holayısa)165493%6.09
Çayıroba(Yente)49182%2.25
Demirkapı(Haldızen)27134%1.65
Kabataş(Fotinos)131581%7.17
Soğanlı(Aşağı Hopşera)57279%3.44
Koldere(Vahtanç)2493%1.15
Akdoğan(Yukarı Hopşera)60320%3.95
Maraşlı(Nefs-i Paçan)99423%5.22
Ulucami(Zeno)211973%12.01
Taşlıgedik(Mezire-i Paçan)55225%2.78
Ataköy(Şinek-Paçan)111615%7.59
Ataköy 2(Şinek Harhış)2542%0.52
Yukarı Kumlu(Yukarı Mimilos)40120%1.48
Şahinkaya(Şur)120499%6.16
Aşağı Kumlu56226%2.79
Eğridere(Gorgoras)88406%5.01
Çaykara(Kadohor)49234%2.89
Köseli1647%0.58
TOPLAM19648101100

1681 ile 1876 Osmanlı Salnameleri Karşılaştırıldığında Uzungöl(Şerah) açısından önemli değişikliklerin olduğunu gözlemlemekteyiz.Bu değişiklikler şunlardır.1-Nüfus Bakımından:1681’den 1876’ya kadar geçen 195 senelik zaman dilimindeUzungöl(Şerah) nüfusunda hızlı bir değişim yaşandığı gözlenmektedir.Aynı Gelişme Hane konusunda da yaşanmıştır.

 

Köylerin AdıAvarızhaneDerbentçiTahmini nüfusYüzde(%)
Şerah12-60%2.85
 
Köylerin AdıHane NüfusYüzde
Uzungöl(Şerah)229710%8.76

Görüldüğü gibi hane sayısı 12’den 229’a,Nüfus ise 60’dan 710’a yükselmiştir.2-1681 senesindeki nüfus sayımına Köseli Köyü de dahildir.Oysa 1876 Nüfus sayımında Köseli Köyü ayrı bir yerleşim birimi olarak karşımıza çıkmaktadır.Bu bilgi bizleri Rahmetli Hacı Şakir YAZICI(KADIOĞLU) Hocamız ile yaptığımız Söyleşiye getirmektedir.Hacı Şakir Hocamız Köseli Köyü’nün belli bir tarihe kadar Uzungöl’e bağlı olduğunu daha sonra Uzungöl’den ayrıldığını ifade etmekte idi.3-1876 Nüfus sayımına göre Uzungöl(Şerah) Çaykara’mızın en kalabalık ikinci yerleşim birimi konumundadır.   Şimdi ise 1876 senesi itibarı ile Uzungöl(Şerah)’ta halkın geçim kaynaklarından alınan vergilere bakalım. 

 

 Karma VergilerAşarVergisiBedel-iAskeriyeToplam Vergi   Yüzde %
Uzungöl(Şerah)765510400-18055%4.99
 
 KoyunKeçiAtKısrakMandaİnekÖküzHayvan ToplamıYüzde   %
Şerah--8--19-27%0.43

 

1879 tarihi itibarı ile hayvancılığın beldemizde gelişmiş olmadığını ve ilçede beslenen hayvanların ancak %0.43 kadarının beldemizde yetiştirildiği gözlenmektedir.Bu konu ile ilgili araştırmalarımız bizleri Beldemizin çevresinin sık ormanlık olduğu bu yüzden hayvancılığın yapılamadığı sonucuna ulaştırmaktadır.   Şimdi de son yüzyıldaki Uzungöl’ün Nüfus hareketlerini Birlikte inceleyelim.

 

Yıl194519501955196019651970197519801985199019952000
Nüfus-32332168219126242406294925492942279727974192
Yüzde-12.378.467.968.758.738.928.9511.3312.3310.1411.85
  

Yorumlar (1) | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 3848

 
Muhtarlarımız Yazdır E-posta
Yazar Hilmi KANIK   

1 Süleyman Efendi Tarih bilinmiyor
2 Kürdo(İnceliden) 40 yıl muhtarlık yaptı.Tarih bilinmiyor
3 Mego 1208 
4 Hacı Mustafa İsgaloğlu Tarih bilinmiyor
5 Dumanoğlu 1910-?
6 İsgaloğlu Tarih Bilinmiyor
7 Mustafa EROĞLU(Bameç) 1923-1924 Birinci Dönem1931-1934 İkinci Dönem
8 Mereç(Eşref KIR’ın babası)  
9 Hacı Hafız(Devranoğlu Ahmet) 7 Temmuz 1934
10 Salih KARAGÖZ 1940-1950
11 Hasanoğlu 1950-1960
12 Gülali 1960-1963
13 Ahmet Gara(Salegan)  
14 Hüseyin AKYÜZ 1963-19731984-1989
15 Battal DÜZGÜN 1973-1977
16 Mustafa SOYLU 1977-1981
17 İsmail İNCİ 1981-1984
18 Salih MANAV 1989-1994
19 Hikmet EROĞLU 1994-2004
20 Mustafa TAHAN 2004

Değerli okuyucularımız…Her konuda olduğu gibi bu konuda da sizlerin bilgisine ihtiyacımız var.Lütfen muhtarlarımız ile ilgili bilgi ve belgelerinizi bizimle paylaşın.


1963-1973 Ve 1984-1989 Dönemlerinde Uzungöl’de 3 Dönem Yeni Mahalle Muhtarlığı yapmış olan Hüseyin AKYÜZ’ü 29.01.2006 Tarihinde kaybettik.

Bu yazıya ilk yorumu yazın | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 3055

 
UZUNGÖL'ÜN TARİHİ Yazdır E-posta
Yazar Abdullah Düzgün   

Trabzon’a 99 km ve Çaykara ilçesine 19 km uzaklıkta, deniz seviyesinden 1090 m yükseklikte bulunan Uzungöl, dik yamaçları ve muhteşem orman örtüsü ile Alplerin güzelliğini geride bırakmaktadır. Vadinin ortasında bulunan ve yamaçlardan düşen kayaların Haldizen deresinin önünü kapatmasıyla oluşmuş göl, “Uzungöl” olarak bilinir ve çevreye aynı ad verilmiştir. Özellikle yakınındaki “Şerah” köyünün yöreye uygun tarzda yapılmış eski ahşap evler, doğanın güzelliğini tamamlar özelliktedir. Yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çeken Uzungöl, sahip olduğu turistik potansiyeli bakımından çok zengindir. Çevrede trekking, kuş gözlem, botanik amaçlı turların yanı sıra daha yükseklerdeki dağların arasındaki göllere veya yakınlardaki Şekersu, Demirkapı, Yaylaönü gibi diğer yaylalara geziler düzenleme olanağı vardır.Yaban hayatı bakımından Uzungöl çevresindeki dağlarda ayı, kurt, yaban keçisi, tilki, kafkas dağ horozu gibi çeşitli hayvan türleri barınmaktadır. Haldizen deresi vadisinde, heyelan sonucu dere yatağının tabii baraj şeklinde kapanması sonucu oluşan göl, çevresindeki ladin ormanları ile çekici bir peyzaj sergiler, Göl kıyısında yer alan Uzungöl yerleşmesi belediye teşkilatına sahip olup, alt yapı çalışmaları devam etmektedir. Trabzon'dan ulaşım, Çaykara'ya kadar 76 km, asfalt ve sonra da 19 km lik stabilize yol ile sağlanmaktadır. Çaykara·Uzungöl yol bağlantısının ıslah edilmesi gerekmektedir. Gölün su sathı, mevsiminde gelen su miktarı ile bağımlı olarak cüzi farklılıklar gösterir ise de, genelde boyu 1000 metre, eni 500 metre, derinliği ise 15 metre civarındadır. Gölde alabalık yaşamaktadır. Belediye tarafından hazırlanmış 1/ 2000 uygulama imar planı bulunduğu ifade edilen yerleşmede; geleneksel ahşap yayla yapılarının kuzeybatı yönündeki çayırlık yamaçlardaki konumundan, beton yapılarının kuzeybatı yönündeki çayırlık yamaçlardaki konumundan beton yapılar şeklinde göl kıyısına inmekte olduğu müşahade edilmiştir. Turizm Merkezi olarak belirlenen alanın ilgi odağı olan göl çevresinde topografya, yerleşme alanını sınırlamaktadır. Bu nedenle kuzeybatıda belirlenen turizm yerleşme alanları ise kot farkı nedeniyle daha düşük rakımlarda kalmaktadır. Bu alanlarda yer alması düşünülen Konaklama tesislerinin göl ve civarını günübirlik, aktiviteler için yoğun şekilde kullanmak isteyecekleri muhakkaktır. Bu durumda, Turizm Merkezi gelişmesinin sağlıklı ve başarılı olabilmesi için göl çevresindeki yapılaşmanın kesinlikle kontrol altında tutulması gerekmektedir. Gölün Çaykara yönünden girişi bugünden büyük yapılarla (cami ve okul) kapatılmış durumdadır. Güneydoğuda yer alanda ise yapılaşma hızla artmaktadır. Halen gölün güneyinde, Haldizen deresi yanında yer alan özel sektör tarafından yapılmış bulunan 52 yatak kapasiteli ahşap bungalovlardan oluşan tesis başarılı bir uygulama olarak dikkat çekmektedir. Güneye doğru uzayıp giden Haldizen deresi vadisi büyük doğa zenginliklerine sahiptir. Uzungöl'e yaklaşık 10 ile 20 km mesafede dağların yüksekliklerinde yer alan 10' kadar ufak göl yöredeki aktivite zenginliğini arttırmaktadır. Uzungöl'e bugün bile yabancı gruplar gelerek mevcut tesiste konaklamakta ve güneydeki göllere doğa içinde yürüyüşler yapılmaktadır.

Yorumlar (2) | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 25225

 

Sayfayı paylaşın