Röportaj: Hacı Şakir YAZICI

Bu röportajımızda tarihimizi ve geçmişteki yaşantımızı çok iyi bilen büyüklerimizin bilgilerini sizlerle paylaşmaya çalışacağız. Köseli Köyünden Hacı Şakir YAZICI ile yaptığımız röpörtaj çalışmasını yayınlıyoruz. Bu vesile ile Şakir Amca’ya bizlere ayırdığı zaman için de teşekkür ediyoruz.

UZUNGÖL: Uzungöl’ün en eski sınırları hakkında neler biliyorsunuz?

H.Şakir YAZICI: Sıra ile başlayalım.

-Gelinciktaş(Noğamindo Sırtı). Orada üç hudut bulunmaktadır. Bunlardan ikisini biliyorum.

• Kıllı Topuz
• Sahat Sırtı

-Cebeli Muntıha(Dağ Zirvesi-Sarıkaya Yaylası altı)
-Bladi Irmağı
-Nehr-i Kebir(Haldızen Deresi)
-Lustra Sırtı
-Sabık Obalar(Balestal)
-Durnalı Başında Çifte Çeşmeler
-Gomarorim
-Staronar dibi
-İsbendam
-Harmancık(Kotli Mezrası Düzlüğü)
-Gomaroriso
-Kastanoz başında çifte çeşmeler
-Şerah Hududu MUNTİHA demekle oluşmakta idi

Bu konu ile ilgili bilgilere 1208 tarihli olan en eski Osmanlı Bakanlık Arşivi  Fermanlarından ulaşılabilir.

UZUNGÖL: Beldemizin Tarihçesi hakkında neler biliyorsunuz?

H.Şakir YAZICI: Çaykara Tarihi ile ilgili en sağlıklı bilgiler Of’un Üçüncü ve son tarihinde yer almaktadır.

Bildiğim kadarı ile Uzungöl’ün tamamı Orman idi.Şerah bu boğazda en son yerleşim olan yerlerden biridir.Eskiden Uzungöl’ün bulunduğu yerin sık ormanlık olduğunu bilmekteyim.

Çaykara Boğazına yerleşme Türki  Devletlerden gelerek olmuştur.Fatih’in İstanbul’u fethinden biraz sonraya rastlar.Batum’dan ya da Çarlık Rusyasının baskısından kaçanlar buralara yerleşmiştir.

Daha sonra Devlet Tarafından Rumların bulunduğu köylere Türkler yerleştiriliyor.Buhara,Türkmenistan,Batum gibi Bölgelerden getirilen Türkler her köye dağıtılıyor.Böylece 50 hanelik Rumların yaşadığı bir köyde ortalama 2-3 hane de Türk yerleşmiştir.Bu esnada Türk Ve Rum çocuklar birbirleri ile oynarken Türk Çocukları Rumcayı öğrenmiş oluyorlar.1890 yılından sonra Türkler çoğalmış buna karşılık olarak ise Rumlar azalmıştır.

Hicri 960 yılında Maraşlılar Bu Bölgeye Devlet tarafından getirilmiş ve yerleştirilmiştir.Köseli Köyü Şerah’a bağlı bir köy idi.Uzungöl’ün 1 numarasının Köseli Köyünden başladığı herkes tarafından bilinmektedir.Köseli Mahallesi Halkı 1271 yılında Trabzon Şer-iye Mahkemesine bir dilekçe veriyorlar.Bu dilekçede Cuma Namazları için Şerah’a gidip gelmelerinin zor olduğu belirtiliyor ve Cuma Namazı kılabilmek için berat istiyorlar.(Bir yerleşim biriminde Cuma Namazı kılabilmek için berat verilmesi oranın bağımsız köy haline gelmesi anlamını taşımakta idi) 1271 yılında berat Köseli Köyüne verilmiş Bu şekilde Köseli Köyü Uzungöl’den ayrılmıştır.

Yorumlar (1) | Favori olarak ekle (0) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 1443

UZUNGÖL’ÜN TARİHÇESİ Uzungöl’ün tarihi geçmişine baktığımız zaman Resmi belgeler bizleri 1683 yılına getiriyor Osmanlı İmparatorluğu arşivini incelediğimizde 1643 yılında Şerah’tan vergi alındığı ancak bu tarihte Şerah’ta yerleşim olmadığını görmekteyiz.

Yukarıda ki tablodan da anlaşılacağı gibi 1643 yılında Çaykara İlçemizde toplam olarak 26 Hane yerleşik nüfustan Avarız Vergisi alınmaktadır.Şerah’ta ise yerleşik Nüfus bulunmamakta ancak buradan 2 Rub.Avarız  Vergisi  alındığı anlaşılmaktadır.   

Osmanlı Devletine ait 1681 tarihli Cizye-i Gebran Defteri incelendiğinde ise kaşımıza şöyle bir tablo çıkıyor.

Avarızhane Vergi alınan Hane anlamına gelmektedir.     1643 senesinde Şerah’ta nüfus görülmezken 1681 senesinde 12 hane yerleşik nüfusun yaşadığı görülmektedir.Bu nüfus Köseli,Şerah ve Şekersu’da yaşamaktadır.1681 senesi kayıtlarına göre Şerah’tan 2.5 Rub. Avarız Vergisi alınmaktadır.   Burada önemli bir noktaya değinmek isteriz.1681 senesi itibarı ile Şerah Nüfusunun Çaykara’daki nüfusun % 2.85’ini oluşturduğu gözlemlenmektedir.   Şimdi ise bu tarihin 200 yıl sonrasına bakalım.1876 tarihli Osmanlı Salnamesine göre Çaykara’da genel durum şu şekildedir. 

1681 ile 1876 Osmanlı Salnameleri Karşılaştırıldığında Uzungöl(Şerah) açısından önemli değişikliklerin olduğunu gözlemlemekteyiz.Bu değişiklikler şunlardır.1-Nüfus Bakımından:1681’den 1876’ya kadar geçen 195 senelik zaman dilimindeUzungöl(Şerah) nüfusunda hızlı bir değişim yaşandığı gözlenmektedir.Aynı Gelişme Hane konusunda da yaşanmıştır.

Görüldüğü gibi hane sayısı 12’den 229’a,Nüfus ise 60’dan 710’a yükselmiştir.2-1681 senesindeki nüfus sayımına Köseli Köyü de dahildir.Oysa 1876 Nüfus sayımında Köseli Köyü ayrı bir yerleşim birimi olarak karşımıza çıkmaktadır.Bu bilgi bizleri Rahmetli Hacı Şakir YAZICI(KADIOĞLU) Hocamız ile yaptığımız Söyleşiye getirmektedir.Hacı Şakir Hocamız Köseli Köyü’nün belli bir tarihe kadar Uzungöl’e bağlı olduğunu daha sonra Uzungöl’den ayrıldığını ifade etmekte idi.3-1876 Nüfus sayımına göre Uzungöl(Şerah) Çaykara’mızın en kalabalık ikinci yerleşim birimi konumundadır.   Şimdi ise 1876 senesi itibarı ile Uzungöl(Şerah)’ta halkın geçim kaynaklarından alınan vergilere bakalım.